PIERWSZA W EUROPIE, DRUGA NA ŚWIECIE. 233 ROCZNICA UCHWALENIA KONSTYTUCJI 3 MAJA W RADOMIU.

W Radomiu obchody 233. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja rozpoczynają się na Placu Corazziego od zbiórki o godzinie 11:40 uczestników – władz miasta, przedstawicieli wojska, asysty honorowej, pododdziałów służb mundurowych, grup rekonstrukcyjnych, pocztów sztandarowych, orkiestry wojskowej, stowarzyszeń kombatanckich, szkół i zaproszonych gości na placu Corazziego w Radomiu. Następnie w uroczystym przemarszu, wraz z kompanią i orkiestrą wojskową z Garnizonu Radom, wszyscy uczestnicy uroczystości udadzą się na polową mszę świętą przed Kościół Garnizonowy na Plac Konstytucji 3 maja w Radomiu.

Dowódca Garnizonu Radom przyjmie meldunek o gotowości do uroczystości i przy dźwiękach hymnu Rzeczypospolitej Polskiej poczet flagowy wciągnie flagę państwową na maszt.

Dla upamiętnienia uchwalenia Konstytucji 3 maja odbędą się wystąpienia okolicznościowe, Apel Pamięci, salwa honorowa, złożenie kwiatów na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza oraz musztra paradna w wykonaniu Orkiestry Wojskowej i defilada.

Troszkę historii.

Autorami Konstytucji 3 maja byli Król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj i Adam Stanisław Krasiński. Konstytucja 3 maja została ustanowiona ustawą rządową przyjętą tego dnia przez Sejm Czteroletni. W czasie obrad Sejmu Czteroletniego wielu posłów, pracujących na zlecenie państw ościennych (Rosji, Prus czy Austrii), sprzeciwiało się powołaniu ustawy zasadniczej. Okazja nadarzyła się 3 Maja 1791 roku, wówczas wielu przeciwników konstytucji nie powróciło jeszcze z Wielkanocnego urlopu.

Po siedmiogodzinnych obradach Sejm zatwierdził konstytucję, a król Stanisław August Poniatowski ją podpisał. Twórcy Konstytucji 3 Maja określili ją jako „ostatnią wolę i testament gasnącej Ojczyzny”.

Konstytucja wprowadzała:

  • trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą,
  • ograniczała immunitety prawne oraz przywileje szlachty zagrodowej, co miało na celu zapobieżenie możliwości przekupstwa biednego szlachcica przez agentów obcego państwa.
  • oraz potwierdzała przywileje mieszczańskie nadane w akcie prawnym z 18 kwietnia 1791 roku. Według tego aktu, mieszczanie mieli prawo do bezpieczeństwa osobistego, posiadania majątków ziemskich, prawo zajmowania stanowisk oficerskich i stanowisk w administracji publicznej a także prawo nabywania szlachectwa, dawała miastom prawo do wysłania na Sejm 24 plenipotentów jako swoich przedstawicieli, którzy mieli głos w sprawach dotyczących miast obejmowała pospólstwo opieką prawa i administracji rządowej,

Konstytucja znosiła:

narzędzia władzy szlacheckiej jak liberum veto, konfederacje, sejm skonfederowany, wolną elekcję, która w wieku XVIII w ogóle się nie sprawdziła, jej miejsce zastępuje władza dziedziczna, którą po śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego miał przejąć władca z dynastii Wettynów.

W dniu ustanowienia Konstytucji 3 maja przestała istnieć Rzeczpospolita Obojga Narodów, a w jej miejsce została powołana Rzeczpospolita Polska.

Dlaczego 3 maja jest świętem narodowym?

Rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja została uznana za święto państwowe uchwałą Sejmu Ustawodawczego z 29 kwietnia 1919 r. Po II wojnie światowej obchodzono je do 1946. Dzień 3 maja jako Święto Narodowe Trzeciego Maja przywrócono w wolnej Polsce ustawą z 6 kwietnia 1990 roku.

Co świętujemy 3 maja?

3 Maja Polska i Polacy na całym świecie obchodzą święto narodowe upamiętniające przyjęcie w 1791 r. pierwszej w Europie i drugiej na świecie spisanej konstytucji.